De energietransitie in België staat onder druk. Een nieuwe analyse van de PATHS2050 Coalitie onder leiding van VITO/Energyville, toont aan dat de uitrol van offshore wind in België minstens vijf jaar achterloopt op schema. De gevolgen? Hogere CO₂-uitstoot, stijgende energierekeningen, en een grotere afhankelijkheid van gascentrales en import.
Het is een grote prioriteit om de Belgische offshore wind, het ROTORS-scenario, zo snel mogelijk uit te rollen. Als we vroeg investeren in onze elektriciteitssector zullen we op korte termijn ook de elektriciteitsfactuur en de uitstoot kunnen verlagen.
De impact van 5 jaar vertraging
België had met de Princess Elisabeth Zone (PEZ) ambitieuze plannen. Maar volgens de PATHS2050-analyse loopt de uitrol minstens vijf jaar vertraging op. Wat houdt dat concreet in?
Minder groene stroom, meer gascentrales
Als de PEZ pas in 2035 volledig operationeel is, in plaats van 2030, betekent dit:
- 12 TWh minder offshore windproductie in 2030 wat overeenkomt met 15% van de totale Belgische elektriciteitsvraag in 2025.
- Het tekort wordt vooral opgevangen door gascentrales (6 TWh) en extra elektriciteitsimport (2,5–3 TWh).
- De CO₂-uitstoot van de elektriciteitssector stijgt met ongeveer 2 miljoen ton in 2030.
Hogere energierekeningen
Door de extra CO₂-kosten en de verschuiving naar fossiele brandstoffen stijgen de elektriciteitsfacturen:
- Tijdelijke stijging van 4 tot 7% rond 2030
- Dat betekent € 400 miljoen extra op de energierekeningen van huishoudens en bedrijven in 2030.
- Als de vertraging nog langer duurt (bijv. PEZ pas operationeel in 2040), blijft de druk op de facturen tot 2035 bestaan.
België moet betalen voor het tekort aan hernieuwbare energie
Omdat België de EU-doelstellingen voor hernieuwbare energie dreigt te missen, zullen we waarschijnlijk andere EU-landen met een overschot moeten betalen om de kloof te dichten. De geschatte kost? € 100 miljoen per jaar.
Supranationale projecten: een extra onzekerheid
Zelfs als de Princess Elisabeth Zone op tijd klaar is, blijven supranationale offshore windprojecten een onzekere factor. Volgens de analyse zal er tegen 2035 amper of geen extra windcapaciteit uit internationale samenwerking bijkomen. Zonder aansluiting op een offshoregrid dreigt België nog afhankelijker te worden van gascentrales en geïmporteerde stroom, met een structurele stijging van de energiefactuur als gevolg.
Duidelijke stappen rond de oplevering en infrastructuur zijn van belang zodat België op een kostenefficiënt en veerkrachtig transitiepad kan blijven zonder in te moeten boeten op de hernieuwbare elektriciteitsvoorziening.
